Mandoo Games | 2 tot 4 spelers | 14+ | 30 tot 45 minuten
In The Vale of Eternity van Mandoo Games kruip je in de huid van een temmer die op jacht gaat naar monsters en geesten. Door deze wezens te vangen en aan je zijde te krijgen, bouw je een steeds sterkere verzameling op. Sommige monsters leveren direct punten op, terwijl andere juist krachtige effecten hebben die je tijdens het spel helpen.
Aan het begin van het spel kiest iedere speler een kleur en neemt de bijbehorende markers en spelerskaart. Leg vervolgens het speelbord en scorebord op tafel, schud de kaarten en plaats alle scorefiches op het scorespoor.
Het spel
Bij de opstart leg je het faunabord in het midden van de tafel en vul je het met de fauna- en ecosysteemkaarten op de juiste plekken. Elke speler krijgt een eigen spelersbord, een eilandkaart, een klimaatkaart en een ecosysteemkaart. Van elke kaart kies je zelf welke kant je gebruikt, waarna je ze op de bijbehorende plek op je bord legt. Daarna pak je de gekleurde bladfiches, bepaal je wie mag beginnen en zet je samen de algemene voorraad klaar met spruiten, aardefiches, stammen en bladerdaken.
Elke ronde bestaat uit drie fasen. Tijdens de jachtfase worden er kaarten opengelegd, waarna spelers om beurten twee markers plaatsen om aan te geven welke monsters zij willen claimen. Daarna volgt de actiefase. Hier bepaal je zelf in welke volgorde je acties uitvoert. Je kunt een geclaimde kaart verkopen voor magische stenen, een monster temmen en aan je hand toevoegen, een monster oproepen door de kosten te betalen of een eerder opgeroepen monster verwijderen.
In de eindfase activeert iedere speler de effecten van de monsters in zijn speelgebied. Gedurende het spel verdien je punten door monsters op te roepen en hun vaardigheden scherp te benutten. Na tien rondes, of zodra een speler zestig punten bereikt, wint degene met de hoogste score.
Indruk
Het thema is zonder twijfel één van de grootste pluspunten van dit spel. De zeventig prachtig geïllustreerde kaarten zijn gebaseerd op mythologische wezens uit verschillende culturen en geven het spel veel karakter. Ook de houten startspelerfiche laat zien dat er veel aandacht is besteed aan de afwerking.
Onder de motorkap combineert het spel open drafting, handmanagement en set collection tot een verrassend soepel geheel. Het kiezen van een kaart is pas het begin, want daarna volgt direct de vraag wat je ermee gaat doen. Verkoop je een krachtig monster voor de magische stenen die je nodig hebt, of houd je het juist vast om later op te roepen? Juist die afweging maakt iedere beurt interessant.
De limiet van vier magische stenen zorgt daarbij voor extra spanning. Je kunt niet onbeperkt sparen, waardoor je steeds vooruit moet denken. Omdat je jouw acties in vrijwel iedere gewenste volgorde mag uitvoeren, ontstaan er bovendien veel kleine puzzels waarin je probeert zoveel mogelijk uit een beurt te halen.
Het tempo van het spel voelt prettig ontspannen. De meeste interactie zit in de jachtfase, waar spelers strijden om de beste kaarten. Daarna verschuift de aandacht vooral naar het bouwen van je eigen tableau en het creëren van doordachte combinaties. Dat maakt het spel niet solistisch, maar juist rustig en overzichtelijk.
Wat ons daarnaast opviel, was hoe spannend de eindscore telkens bleef. In onze potjes werd de winnaar pas in de laatste ronde bepaald. Natuurlijk speelt geluk een rol, omdat je nooit weet welke monsters verschijnen, maar juist daardoor voelt iedere sessie anders aan. Je wordt gedwongen je strategie aan te passen en ontdekt steeds weer nieuwe combinaties.
Dit spel weet bekende mechanismen op een frisse manier samen te brengen. Het resultaat is een toegankelijk kaartspel met genoeg diepgang om keer op keer opnieuw op tafel te willen leggen.
3…2…1…GO! En daar gaan de mascottes, luid aangemoedigd door de toeschouwers: jullie! In Hot Streak nemen de mascottes Mom, Dangle, Hurley en Gobbler het tegen elkaar op in een chaotische race, maar ook de toeschouwers strijden om de winst. Want wie na drie races het meeste geld heeft verdiend met zijn bets, is de winnaar van Hot Streak!
Het spel
Waar de mascottes het fysieke werk op de racebaan leveren, is het aan de spelers om in te schatten wie er als eerste over de finish komt. De spelers plaatsen twee bets. Speel op safe zodat het geld gestaag binnenloopt of go risky: meer risico, maar hogere winsten. Nadat iedereen zijn bets heeft geplaatst krijgt elke speler nog de kans om de race een klein beetje te beïnvloeden. Kun jij je tegenstanders goed inschatten en op het juiste moment inzetten op de juiste mascotte(s) om er uiteindelijk vandoor te gaan met de winst?
Vervolgens kiest elke speler een van zijn handkaarten uit om toe te voegen aan het racedeck om zo de race te beïnvloeden. Hoeveel invloed jouw kaart op de race heeft is maar de vraag. Voor de race wordt het racedeck namelijk nog geschud en worden er drie kaarten afgelegd. Hoe de race verloopt is dan ook niet te voorspellen. Dit zorgt ervoor dat er wel een dosis geluk bij komt kijken of jouw gekozen mascotte wel of niet wint.
Hot Streak is een echte partygame voor uitbundige groepen die gaan voor chaos, want dan komt het spel pas echt tot zijn recht! Daarnaast is dit spel een echte blikvanger: de race mat die je uit de doos trekt, de mascottes en het papieren geld. Ja, met Hot Streak op tafel trek je zeker de aandacht.
Geluk speelt een grote rol in Hot Streak en het draait uiteindelijk ook niet om de winst. Het gaat om het aanmoedigen van de mascottes, de onverwachte wendingen tijdens de race en de interactie met elkaar. Met de juiste groep zorgt dit gegarandeerd voor veel gezelligheid en chaos aan tafel!
Het opzetten van het spel is al leuk om te doen. Aan het begin van het spel worden de verschillende rollen verdeeld over de spelers. De Bookie houdt het overzicht over de betting tickets en het geld, de Dealer schud de kaarten en de Handler begeleidt de mascottes.
De Handler zorgt ervoor dat de racebaan er goed bij ligt en dat de mascottes er helemaal klaar voor zijn. De Bookie legt alle betting tickets klaar en zorgt ervoor dat alle spelers $10 krijgen. De Dealer schudt de side betting cards en plaatst deze bij de betting tickets en geeft iedere speler drie kaarten, waarmee ze straks de race kunnen beïnvloeden.
Dan wordt het racedeck samengesteld door de Dealer. Het racedeck bestaat uit verschillende kaarten. Alle mascottes beginnen met dezelfde startkaart: recover en move 2. Deze kaart hebben de mascottes hard nodig tijdens de race. Want hoe spannend is een race waarbij de mascottes alleen vooruit gaan? Een deel van de kaarten zorgt er namelijk voor dat de mascottes vallen, omdraaien of zelfs van de baan af rennen. Afhankelijk van het aantal spelers worden er een aantal kaarten aan de startkaart toegevoegd en dit zijn de kaarten waarmee de race plaatsvindt.
Dan is het tijd om te gaan wedden. Door middel van een snake draft kiest elke speler twee betting tickets. Op het moment dat je mag kiezen kun je op een mascotte wedden of een side bet plaatsen. Wed je op een mascotte dan kun je geld winnen als de mascotte op plek 1, 2 of 3 eindigt. Side bets zijn gebeurtenissen die mogelijk kunnen plaatsvinden tijdens de race: je kiest hier of het wel of niet gaat gebeuren. Als je je keus hebt gemaakt kun je ervoor kiezen of je op safe speelt of gaat voor risky. Speel je op safe, dan win je $10, $7 of $5. Kies je voor Risky? Dan is de winst voor de eerste plek hoger, maar voor plek 2 en 3 haal je niet zoveel binnen. Voor de side bets geldt zelfs dat je geld kunt verliezen als je voor risky kiest. Nadat iedereen heeft gekozen, krijgen de spelers nog de kans om de race te beïnvloeden. Dit doen de spelers door een kaart uit hun hand toe te voegen aan het racedeck. De dealer schud alle kaarten en de race kan beginnen!
De mascottes staan klaar voor de startlijn en de race begint zodra de dealer de eerste kaart op tafel legt. De spanning begint langzaam te stijgen, want wat gebeurt er met de mascotte(s) waar jij zojuist op hebt gewed? Een van de mascottes sprint drie stappen vooruit. De volgende kaart zorgt ervoor dat een mascotte vooruit gaat en een plaats naar links verplaatst. Dit kan ervoor zorgen dat een andere mascotte straks tegen hem op botst en hij valt. Ai! Dan nadert het einde van de race en langzaam worden de plekken op het podium gevuld. Op het moment dat het racedeck leeg is, worden alle kaarten opnieuw geschud en wordt de racebaan een stukje korter. Staat er nog een mascotte op dat stukje van de racebaan? Dan wordt deze helaas gediskwalificeerd. Als de derde mascotte op het podium staat is de race voorbij en heb je hopelijk de winst binnengesleept. Kom maar op met dat geld!
Dan is het tijd voor de tweede race. De hand van alle spelers wordt weer aangevuld tot drie kaarten. Hierdoor krijgt iedereen elke race weer wat extra informatie over de kaarten die in het racedeck zitten. Alles wordt weer voorbereid voor de volgende race en deze verloopt hetzelfde als de eerste race. De derde race verloopt net even iets anders. Hier valt namelijk het grote geld te verdienen. In deze race wordt namelijk een van je betting tickets verdubbeld. Maar waar veel geld valt te verdienen, kun je ook veel verliezen. Kies dus verstandig! Wanneer de allesbeslissende laatste race heeft plaatsgevonden en het laatste geld is uitgedeeld, is het tijd om te gaan tellen. Wie heeft het meeste geld en wie wint Hot Streak?
R2i Games | 1 tot 4 spelers | 14+ | 30 tot 45 minuten
Ik vrees altijd een beetje voor “gimmicks” in een bordspel. Fromage heeft ook zo’n gimmick, namelijk een roterend speelbord. Maar dit spel bleek eigenlijk precies het spel waar we nu al een tijdje naar op zoek waren als toevoeging aan de collectie.
Krijg jij het mooiste en meest punten opleverende landschap van de tafel bij elkaar?
Het spel
In Fromage werk je in je beurt in één van de vier kwadranten die je op dat moment voor je neus hebt. In dat kwadrant heb je steeds twee opties, waarin je ook maximaal één werker mag plaatsen (dus in je beurt twee totaal). De vakjes zijn in drie verschillende uitsneden. Dit is gedaan omdat je aan het begin van je beurt alleen de werkers terug krijgt waarvan de taartpunt jouw richting op wijst. Een grotere beloning zorgt vaak voor een langere afwezigheid van je werker. Plan dit dus daarom goed, het kan namelijk voorkomen dat je geen enkele werker tot je beschikking hebt als je hier onzorgvuldig mee bent.
Omdat je alleen in het kwadrant voor je kan werken en dus maar twee acties hebt, is het ook geen spel dat extreem veel planning vereist. Je moet absoluut plannen, maar je ziet vrij snel wat je nodig hebt en wat er daar voor moet gebeuren. Je wil een bepaald inkomen en je wil een bepaalde kaas maken, meer opties zijn er niet.
Laten we even beginnen bij het inkomen. In elk kwadrant kun je 1 type goed verkrijgen. Namelijk: fruit, vee, doelkaarten en gebouwfiches. Fruit gebruik je wanneer je bepaalde kazen maakt. In sommige kazen zit namelijk fruit verwerkt en bij anderen moet je een jam serveren. Vee biedt je de mogelijkheid om bijzondere kazen te maken die anders niet beschikbaar zouden zijn: een shortcut naar je doelen zogezegd. Doelkaarten spreken voor zich. Wanneer je een bepaalde kaas maakt die aan een doelkaart voldoet (kleur en kwaliteit) scoor je deze direct. Dit, voor extra punten aan het einde van het spel. Gebouwen zorgen ervoor dat je acties extra sterk en/of efficient zijn. Wanneer je deze uiteindelijk vol hebt geniet je een bepaald voordeel of scoor je extra punten aan het einde van het spel.
Dan volgt het maken van de kazen. Je werkers zijn beschikbaar in drie types: een witte kaas, een gele kaas en een blauwe kaas. Deze mag je vrij inzetten voor bovenstaande productie, maar voor het maken van de kazen zijn ze kleur specifiek. Ook iets om rekening mee te houden dus in je planning. In ieder kwadrant maak en plaats je de kazen met een verschillend doel. In het ene kwadrant speel je een area majority spel, waar je elders weer sets verzamelt van geschikte kazen. Je gebouwen zijn hier mogelijk ook van invloed op, dus vaak is het ene kwadrant waardevoller voor je dan de ander. Tegelijkertijd wil je ook niet dat je tegenstander(s) zonder problemen hun doelen weten te realiseren.
Scoren
Waar scoor je dan allemaal punten voor? In ieder kwadrant op zichzelf natuurlijk. Wie heeft de meeste gebieden veroverd, wie heeft de meest diverse combinaties gemaakt of wie heeft het grootste aaneengesloten gebied van kazen gecreëerd zijn hier voorbeelden van. Dit mogelijk i.c.m. een vrijgespeeld gebouw die dit soort punten nog eens een extra impuls geven. Maar vergis je niet, dit is lang niet altijd hetgeen waarbij de meeste punten worden gescoord.
Ik speel namelijk graag op de extra scoringsmogelijkheden. Deze zijn namelijk de kers op de taart (framboos op de kaas?) als het om je eindscore gaat. Zo vermenigvuldig je namelijk het aantal keren dat je fruit hebt gebruikt voor kazen met het aantal keren dat je fruit hebt gebruikt voor jam. Ik kan je vertellen, dat kan aardig in de papieren lopen.
Wij spelen een potje Fromage met zijn tweeën in iets meer dan een half uurtje. Dat is ook één van de extra redenen wat dit spel zo uniek maakt. Toegegeven, we zijn aardig snelle spelers, maar het geeft wel aan in welk tempo het spel gespeeld kan worden. Je voelt je helemaal voldaan na een potje en hebt je hoofd lekker op een ontspannen niveau iets laten doen. De look and feel spreekt helemaal aan als een perfect zomerspel. Het is een beetje alsof je medespelers erg geavanceerde automa bots zijn in dit spel, maar dat mag de pret absoluut niet drukken. In tegendeel: het voegt toe aan de ontspannen sfeer die dit spel met zich mee brengt.
Je rolt drie dobbelstenen, kijkt naar de hoogste en leest daar je antwoord in af. Geen bordje, geen fiches, geen tegenspeler die op zijn beurt wacht. Alleen jij, een notitieboek en een vraag: wie heeft er iets gestolen uit het hoofd van de Scryptwyrm?
Deze Song of the Scryptwyrm review gaat over een soort spel dat je in een Nederlandse spellenwinkel niet vaak tegenkomt: een solo journaling game. Dat is een rollenspel voor één persoon, waarbij je met dobbelstenen, kaarten en vooral schrijven een verhaal opbouwt. Geen speelbord dus, maar een zine van zo’n 60 bladzijden in vol kleur, waar je zelf de rest omheen bouwt. Nieuw bij dit genre? Lees dan ook onze complete gids over solo journaling games, want dit spel is daar een mooie kennismaking mee.
We hebben het op een rustige avond uitgeprobeerd, met een gewoon kaartspel en een handvol dobbelstenen op tafel. Wat begon als “even kijken hoe dit werkt” liep uit tot ver na middernacht.
Wat is Song of the Scryptwyrm?
Song of the Scryptwyrm is een solo journaling game van ontwerper Dan Bronson-Lowe, uitgebracht in 2025 onder de vlag van Almost Bedtime Theater. Die studio is klein en familiair, en maakte eerder een podcast over rollenspellen voor gezinnen. Je speelt een leerling-bibliothecaris in de Great Library, een oneindige en steeds veranderende bibliotheek waar iets is gestolen uit de geest van een raadselachtig wezen: de Scryptwyrm. Jij mag uitzoeken hoe dat zit.
Het spel staat op zichzelf, maar je kunt het ook spelen als vervolg op Bronson-Lowe’s eerdere spel The Librarian’s Apprentice. Dat spel heeft in de solo-journaling-scene een goede naam. Dat deert niets: als je die eerste nooit hebt gespeeld, mis je niets essentieels. In 2026 werd Song of the Scryptwyrm genomineerd voor een ENNIE Award in de categorie Best Solo Game, een bekende prijs in de rollenspelwereld. Genomineerd, niet gewonnen; de winnaars vallen later in 2026. Maar het heeft overduidelijk iets goeds in zich.
Hoe speel je Song of the Scryptwyrm?
De kern is verrassend eenvoudig. Je kiest een spoor of een plek om te onderzoeken en bepaalt welke aanpak je gebruikt. Daarna gooi je een groepje zeszijdige dobbelstenen, waarvan het aantal afhangt van de vaardigheid die je inzet. Vervolgens kijk je alleen naar de hoogste worp. Die vertelt je of je een aanwijzing vindt of juist in de problemen komt. Dat is het hele resolutiesysteem, en het werkt vlot genoeg om je niet uit het verhaal te trekken.
Naast je eigen training heb je twee andere hulpmiddelen. Er is een Familiar, een metgezel die je zelf invult en die je als aanpak voor een test kunt kiezen. En er is de Collection: een klein, persoonlijk orakeldek waaruit je kaarten trekt en die je uitlegt volgens een leesritueel dat je zelf verzint. Dat laatste is het eigenaardige hart van het spel. Je krijgt geen vaste tabel voorgeschoteld, je bepaalt zelf hoe je de kaarten leest en wat ze betekenen binnen jouw verhaal.
Het boek leert je de regels terwijl je speelt, verpakt in het openingsverhaal in plaats van in een droge handleiding vooraf. Er zitten 36 verdachten en getuigen in, plus 18 locaties, en generatortabellen om zelf nieuwe personen en plekken te maken zodra je door de vaste voorraad heen bent. Hoe lang een sessie duurt, verschilt sterk: reken op ergens tussen een half uur en een paar uur, afhankelijk van hoe diep je in het schrijven duikt.
Wat werkt
Het mooiste aan Song of the Scryptwyrm is hoe weinig het je in de weg zit. De dobbelsteenregel is in één zin uitgelegd, waarna je aandacht volledig naar het verhaal kan. Doordat je alleen de hoogste worp leest, voelt elke gooi als een klein moment van spanning: vind ik een aanwijzing, of loop ik ergens tegenaan? Dat ritme houdt een solosessie verrassend levendig, terwijl je in je eentje aan tafel zit.
De Collection en het zelfgemaakte leesritueel geven het spel iets persoonlijks dat je zelden zo terugziet. Twee spelers die hetzelfde mysterie oplossen, komen met heel andere aantekeningen en interpretaties uit het verhaal. Voeg daar de generatortabellen aan toe en je hebt een boekje dat je meerdere keren kunt openslaan zonder dat het uitgekauwd raakt. De zine zelf is bovendien met zorg gemaakt: vol kleur, met documenten die eruitzien als echte brieven en formulieren uit de wereld zelf, en zelfs verborgen boodschappen tussen de bladzijden. Het is duidelijk gemaakt door iemand die van het medium houdt.
Wat schuurt
Let op één ding voordat je bestelt: er zitten geen dobbelstenen en geen kaarten in de doos. Je moet zelf drie zeszijdige dobbelstenen en een gewoon kaartspel hebben of aanschaffen. Voor wie dit genre kent is dat niets bijzonders, maar als je verwacht een compleet spel uit te pakken en meteen te beginnen, is het goed om dit te weten. Het is een eerlijke keuze die de prijs laag houdt, alleen niet altijd duidelijk vooraf.
Daarnaast vraagt het spel iets van je. Dat zelfgemaakte leesritueel en het vrije schrijven zijn precies wat het spel bijzonder maakt, maar wie graag strakke sturing heeft, kan het even zoeken voelen. En het spel is alleen in het Engels beschikbaar. Je hoeft geen taalknobbel te hebben, maar je leest en schrijft wel de hele avond in die taal.
Voor wie is Song of the Scryptwyrm?
Dit is een spel voor mensen die het fijn vinden om alleen aan tafel te zitten met een notitieboek en de tijd te nemen, en die houden van mysteries, sfeer en zelf verhalen bedenken. Een beetje eigen structuur aanbrengen moet je niet erg vinden, want daar draait dit spel juist om. Het is aangegeven vanaf 10 jaar, al kunnen jongere spelers prima meedoen met wat hulp van een volwassene. Fan van The Librarian’s Apprentice? Dit voelt als een logische volgende stap. Nooit eerder solo gespeeld, maar wel nieuwsgierig naar het genre? Dan is dit een prima startpunt.
Het oordeel
De kritische ontvangst is nog dun: één uitgebreide review en de ENNIE-nominatie, meer valt er eerlijk gezegd niet over te zeggen. Maar wat er ligt, klopt. Voor deze prijs krijg je een verzorgd, sfeervol boekje dat je een avond lang meeneemt naar een oneindige bibliotheek, mits je bereid bent zelf de dobbelstenen, de kaarten en een stukje verbeelding aan te leveren. Je vindt het in de shop bij Kapitein Spel. Nog niet thuis in dit soort spellen? Onze gids over solo journaling games helpt je op weg.
Een klein boekje dat je een hele avond op sleeptouw neemt, mits je het zelf durft in te richten.
Solo journaling games: wat ze zijn en welke je kunt spelen
Je hebt geen speelgroep, geen tafel vol kaartjes en fiches, en toch zin om een avond in een verhaal te verdwijnen. Dat is precies het gat dat solo journaling games vullen. Het genre groeit hard, vooral via TikTok, Reddit en BoardGameGeek, en veel Nederlandse spelers komen de term voor het eerst tegen zonder dat iemand hem netjes uitlegt.
Daar komt dit artikel tussen. We leggen eerst uit wat solo journaling games precies zijn en hoe je ze speelt. Daarna zetten we de bekendste titels op een rij, zodat je een idee krijgt van hoe breed het genre is. Song of the Scryptwyrm lichten we apart uit, want dat is de titel die je op dit moment bij ons in huis haalt.
Vooraf één ding: de meeste van deze spellen zijn Engelstalig en komen uit de kleine, zelf uitgevende hoek van de hobby. Reken dus niet op een Nederlandse doos in de winkel bij elke titel die we noemen.
Wat zijn solo journaling games?
Een solo journaling game is een spel dat je in je eentje speelt door te schrijven. “Journaling” betekent hier letterlijk het bijhouden van een dagboek of logboek terwijl je speelt: je leest een aanwijzing (een prompt), je gooit een dobbelsteen of trekt een kaart om te bepalen wat er gebeurt, en dan schrijf je op wat je personage doet, denkt of meemaakt. Wat je aan het eind overhoudt is geen score, maar een verhaal dat je zelf hebt geschreven.
Het genre valt onder de bredere familie van solo-rollenspellen. Waar een gewoon bordspel soms een solo-modus heeft (een nepspeler of een puntendoel om te verslaan), draait een journaling game niet om winnen. Er is meestal geen getal dat je moet halen. Het spel is af wanneer het verhaal een einde bereikt.
Ook het verschil met een volledig solo-rollenspel is de moeite waard. Een solo-D&D-avond gebruikt vaak een compleet regelboek met gevechten en vaardigheidsproeven. Journaling games zijn doorgaans toegankelijker, gebouwd voor één speler van begin tot eind, en leunen meer op schrijven dan op rekenen. De grens is niet altijd scherp: een titel als Ironsworn zit er precies tussenin, daar komen we straks op.
Hoe werkt een solo journaling game?
De opzet lijkt bij de meeste titels op elkaar. Je maakt eerst met een paar prompts een personage of beginsituatie. Daarna doorloop je een ‘loop’: je krijgt een prompt, je raadpleegt een dobbelsteen of kaart om te zien welk specifiek antwoord geldt, en je schrijft de reactie van je personage op voor je verder gaat.
Waar de spellen in verschillen, is hoeveel houvast ze je geven. Sommige leggen je bijna een hele zin voor die je alleen hoeft aan te vullen. Andere geven een kort orakel-antwoord in de trant van “ja, maar…” en laten het aan jou om daar een scène van te maken. Dat orakel is niets ingewikkelds: het is een tabel of een setje kaarten dat je raadpleegt om vragen te beantwoorden over wat er nu gebeurt.
Een sessie duurt vaak vijftien tot dertig minuten, precies genoeg voor een avond op de bank. Toch is het een breed genre. Sommige titels speel je in een paar minuten uit, andere zijn campagnes die je over tientallen avonden uitspint. Ga er dus niet vanuit dat alles kort en licht is.
Wat heb je nodig om te beginnen?
Veel is het niet. In vrijwel alle gevallen heb je het regelboekje of de zine zelf nodig, iets om in te schrijven (een notitieboekje, een leeg velletje A4 of gewoon een document op je laptop), een pen, en de dobbelstenen of kaarten die het spel voorschrijft.
Die laatste stap verschilt per titel, en dat is meteen een aardige manier om het genre te leren kennen. Een flink deel van de spellen draait op een gewoon pak speelkaarten (Colostle, Alone Among the Stars, Solitaria, Apothecaria en The Wretched). Andere gebruiken losse dobbelstenen, zoals Notorious en Tinyoji. Weer andere leunen op een tarotdeck, zoals Deify, of op een eigen kaartensetje dat bij het spel hoort. The Wretched voegt daar nog iets bijzonders aan toe: een wankele blokkentoren, zoals bij Jenga, die de spanning opbouwt.
Een bord, pionnen of een tweede speler heb je niet nodig. Dat lage instapniveau is voor veel mensen juist de aantrekkingskracht.
Voor wie zijn solo journaling games?
Het genre past bij iedereen die van verhalen houdt maar niet altijd een groep bij elkaar krijgt. Je hebt geen vaste speelavond nodig en geen tafel die een uur lang bezet is. Je pakt het boekje, je pen en je dobbelstenen, en je bent binnen een minuut bezig.
Het helpt als je het leuk vindt om te schrijven, al hoeft dat niet mooi of foutloos. Niemand leest mee. Sommige spelers gebruiken het genre als rustmoment na een drukke dag, anderen als een manier om hun eigen fantasiewereld op papier te zetten. Speel je graag rollenspellen maar mis je een groep, dan is dit een natuurlijke stap.
De bekendste solo journaling games op een rij
Hieronder staan de titels die in vrijwel elk overzicht van het genre terugkomen. Ze verschillen sterk in toon en lengte, dus zie dit als een kennismaking, niet als een ranglijst.
Song of the Scryptwyrm (Almost Bedtime Theater) is een verhalend mysteriespel waarin je een diefstal oplost in een oneindige bibliotheek. Dit is de titel die wij op voorraad hebben; verderop lichten we hem uit, en er is een uitgebreide bespreking van Song of the Scryptwyrm als je meteen dieper wilt duiken.
Thousand Year Old Vampire (Tim Hutchings) laat je het dagboek schrijven van een eeuwenoude vampier die oude herinneringen moet opofferen om nieuwe te maken. Het wordt vaak het startpunt van het genre genoemd en won meerdere ENNIE-prijzen.
The Wretched (Chris Bissette, uitgegeven door Loot the Room) speelt zich af op een verlaten ruimteschip na een alienaanval. De blokkentoren die als spanningsmeter dient, maakt elke beurt letterlijk wankeler.
Ironsworn en het sciencefiction-vervolg Ironsworn: Starforged (Shawn Tomkin) zijn gratis, complete regelboeken. Ze zijn gebouwd voor solo-, coöp- én begeleid spel, en zitten daarmee dichter bij een volledig solo-rollenspel dan bij een dunne zine.
Alone Among the Stars (Takuma Okada) is een rustig spel over een eenzame ruimtereiziger die onbewoonde werelden ontdekt. Sessies duren vaak maar een paar minuten, wat het een geliefd instappunt maakt.
Apothecaria (Anna Blackwell) zet je neer als een dorpsheks die brouwsels maakt voor haar dorpsgenoten. De sfeer wordt vaak vergeleken met Stardew Valley, met een langzaam mysterie op de achtergrond.
Notorious (Jason Price) is een premiejagersverhaal in een sciencefiction-melkweg, gespeeld met twee dobbelstenen. Het biedt een snelle speelmodus en een tragere verhaalmodus voor wie vooral wil schrijven.
The Magus (en de latere editie The Magus & The Oracle, van momatoes) volgt de opkomst en ondergang van een tovenaar. Het rekent en houdt meer bij dan de meeste titels, dus het voelt wat steviger aan.
Colostle (Nich Angell, Draconeer Games) laat je een wereldgroot kasteel verkennen met een pak speelkaarten. Van alle titels hier voelt dit het meest als een klassiek avonturen-rollenspel.
Solitaria (studio Sparuh) is een gemoedelijk avontuur langs zwevende eilanden, met een dik regelboek en een ingebouwd orakel. Je kunt het solo of met vrienden spelen.
Tinyoji (ook van Sparuh) draait om kleine wezentjes die tuinen verzorgen en buren helpen. Het is bewust kort en zacht, met sessies van een kwartier.
Deify (Allyson D’Antonio) laat je met een tarotdeck een god volgen van geboorte tot dood. Het spel eindigt zodra je De Wereld-kaart trekt.
Uitgelicht: Song of the Scryptwyrm
Van alle titels hierboven is er één die je vandaag nog bij ons in huis haalt: Song of the Scryptwyrm van studio Almost Bedtime Theater. Je krijgt daarmee een verhalend mysteriespel waarin je aanwijzingen verzamelt over verdachten, plekken en voorwerpen om een diefstal in de oneindige Great Library op te lossen.
Het spel is een bewerking van het Hints & Hijinx-systeem van Pandion Games. Je kunt het los spelen, of als vervolg op het eerdere The Librarian’s Apprentice van dezelfde makers, waarin je dezelfde weg richting bibliothecaris voortzet. In 2026 werd Song of the Scryptwyrm genomineerd voor de ENNIE-prijs voor beste solospel. Dat is een nominatie, geen gewonnen prijs, maar het zegt wel iets over hoe het spel in de hobby wordt ontvangen.
Let op een paar praktische dingen voordat je bestelt. Het spel is Engelstalig, en bevat zelf geen dobbelstenen of kaarten: je speelt met drie eigen zeszijdige dobbelstenen en een gewoon pak speelkaarten. Wil je precies weten hoe het aan tafel speelt, lees dan onze volledige bespreking van het spel.
Welke solo journaling game past bij jou?
Kies vooral op toon, want daar verschillen de titels het sterkst. Houd je van rustig en warm, dan zijn Tinyoji, Solitaria, Apothecaria en Alone Among the Stars een goed startpunt: spellen waarbij je na een lange dag tot rust komt in plaats van op het puntje van je stoel te zitten.
The Wretched, Thousand Year Old Vampire en The Magus zitten in de donkere hoek van het genre, voor wie liever spanning of tragiek opzoekt. Speurwerk en verkenning vind je vooral bij Song of the Scryptwyrm en Colostle. Trek je meer naar actie en avontuur met wat extra regels, dan zijn Notorious en Ironsworn de titels om te proberen.
Twijfel je over hoeveel tijd het kost? Begin klein. Alone Among the Stars is in een paar minuten te spelen, terwijl Thousand Year Old Vampire en Ironsworn je over veel avonden meenemen. Er is geen verkeerde volgorde: de meeste spelers hebben er na verloop van tijd toch meerdere op de plank staan.
Zo begin je morgenvanavond nog
Pak een notitieboekje, een pen en een pak kaarten of een setje dobbelstenen. Kies een titel waarvan de toon je aanspreekt, lees de eerste paar prompts, en schrijf op wat er in je opkomt. Meer is er niet voor nodig.
Wil je met een leverbare titel starten, dan is Song of the Scryptwyrm je snelste route: bestel het spel, leg je eigen dobbelstenen en kaarten klaar, en je speelt nog deze week je eerste zaak in de Great Library.
Je kent Clank, of je bent er net ingedoken na een aanbeveling. Je weet: het is een deckbuilder waarbij je een kerker induikt, een artefact poogt te jatten, om vervolgens levend naar buiten te komen terwijl een draak op de achtergrond steeds ongeduldiger wordt. Wat je misschien niet verwachtte: er zijn inmiddels vijf losse versies, elk met een andere belofte.
Het goede nieuws is dat je niet de “verkeerde” kunt kopen. Ze delen allemaal dezelfde kern. Het verschil zit in de sfeer, de herspeelbaarheid, en wat voor groep je meeneemt naar tafel. Dit artikel legt per versie uit wat het doet, voor wie het werkt, en waar de grenzen liggen.
De twee versies die het meest gekocht worden zijn het origineel en Catacombs. Maar of dat ook de juiste keuze voor jou is, hangt af van een paar dingen. Lees verder.
Wat maakt Clank! Clank!: de gedeelde basis van alle versies
Elke Clank!-versie is een competitieve deckbuilder voor twee tot vier spelers. Je begint met een klein startdeck en koopt tijdens het spel betere kaarten op een centrale markt. Die kaarten leveren drie grondstoffen: Boots (beweging), Swords (gevechten) en Skill (koopkracht voor nieuwe kaarten).
De naam van het spel verklaart de spanning: sommige kaarten maken “geluid”. Dat geluid vertaalt zich in kubussen van jouw kleur die in een zakje belanden. Wanneer de draak aanvalt, worden er blind kubussen uit dat zakje getrokken. Tref jij jouw kleur, dan raak je beschadigd. Hoe dieper je de kerker in gaat, hoe waardevoller het artefact dat je kunt pakken, maar ook hoe gevaarlijker de terugtocht. Wie in de dieptes van het speelbord sterft, scoort nul, niks, nada, noppes.
Elke stap is een afweging tussen risico en beloning. Dat gevoel zit in alle versies, en het is wat Clank! zijn identiteit geeft.
Clank! Het origineel (2016)
Vergeleken met de latere versies is het origineel van 2016 het meest teruggebracht tot de essentie. Er is één vast speelbord (dubbelzijdig, twee kerkerindelingen), een handvol moeilijkheidsgraden, en verder niets wat je eerst moet uitleggen.
Paul Dennen ontwierp het voor Dire Wolf, en de regeltijd is bijpassend laag: BGG gewicht 2.22, speeltijd van 30 tot 60 minuten. Voor twee tot vier spelers, al speelt het het fijnst met twee of drie. Bij vier spelers ontstaat er downtime voor mensen die al buiten zijn of vroeg zijn uitgeschakeld.
De beperking van het origineel is het vaste speelbord. Na tien, vijftien partijen ken je het op je duimpje. Je weet welke route loont en welke niet. Die voorspelbaarheid werkt in het voordeel van nieuwe spelers die baat hebben bij herkenning, maar het is ook precies waarom veteranen op een gegeven moment verder kijken.
Er is een solo-modus via de gratis Dire Wolf Game Room-app, die de draak beheert en per ronde opdrachten toevoegt.
Clank! In! Space!: science fiction aan boord van een ruimteschip (2017)
Een jaar later verscheen Clank! In! Space!, waarbij de kerker werd ingeruild voor het ruimteschip van Lord Eradikus, een kwaadaardige AI die je doet denken aan de computers in dystopische SF-films die altijd net iets te veel macht krijgen. Het is dezelfde Paul Dennen, maar het voelt als een revisie.
Het bord is nu modulair: dubbelzijdige sectortegels die per partij anders worden gelegd. Dat geeft meteen meer variatie dan het origineel. Bovendien zijn er sloten op sommige artefactkluizen: je hebt een commandocode nodig die je ergens anders in het schip ophaalt, waardoor routeplanning een grotere rol speelt. De factielaag voegt nog een dimensie toe: twee kaarten van dezelfde factie in één beurt spelen activeert een bonus (extra swords, een teleportatie, of iets anders handigs). Kleine synergieën, maar het voelt verfrissend.
Reviewers die beide versies kennen beschouwen In! Space! keer op keer als de betere balans: het “rush and escape”-probleem uit het origineel is gedeeltelijk verholpen. Keerzijde: het spel “zegt vaker nee”. Meer beperkende regels en iets langere speeltijd (45 tot 90 minuten).
Als je direct een deckbuilder wilt met meer strategische lagen en een sci-fi gevoel, is dit een logischere instap dan het origineel. Als je nog nooit een deckbuilder hebt gespeeld, begin dan elders.
Clank! Catacombs: elke partij een ander doolhof (2022)
Catacombs stelt de vraag: wat als de kerker zichzelf bouwde terwijl je erin loopt? Het spelbord is volledig vervangen door losse tegels. Aan het begin liggen er alleen een paar starttegels. Zodra iemand een gang bewandelt die nergens uitkomt, trekt diegene een nieuwe tegel, legt die naar eigen inzicht aan, en het doolhof groeit.
Het resultaat is dat geen twee partijen er hetzelfde uitzien. De draak heet nu Umbrok Vessna, er zijn lockpicks als nieuw grondstoffen-type, gevangenen die end-game bonussen opleveren, en shrines om voordelen te ruilen. Dat klinkt als meer om te onthouden, maar de complexiteit blijft vergelijkbaar met het origineel: BGG gewicht rond 2.22. De toevoegingen zijn laagdrempelig. De willekeurigheid is echter wel groter dan bij het ‘vaste’ speelbord: een ongunstige tegel op het verkeerde moment kan een speler hard straffen.
Op BGG staat Catacombs op circa 8.3 van de 10, de hoogste score van de niet-legacy versies. Meerdere reviewers die alle Clank!-versies bezitten, schrijven dat Catacombs het origineel overtreft op vrijwel alle punten zonder extra leercurve. Backward compatibility maakt het ook de meest toekomstvaste keuze: uitbreidingen voor het origineel, inclusief Adventuring Party, werken op het Catacombs-bord.
De Dire Wolf Game Room-app biedt ook voor Catacombs solo-ondersteuning, inclusief een eigen campagne-modus met rivaal Max Lightfinger als tegenstander.
Clank! Legacy: een verhaal dat blijvend verandert (2019 en 2024)
De twee Legacy-versies zijn een andere spelbelofte. Ze zijn geen versies van Clank! die je een willekeurige vrijdagavond pakt: ze zijn meerdere-avonden-avonturen voor een vaste groep die bereid is de rit tot het einde te rijden.
Clank! Legacy: Acquisitions Incorporated (2019) is een campagne van 10 tot 15 sessies gebouwd op de Acquisitions Incorporated IP van Penny Arcade (een satirische D&D-campagne). Kaarten worden permanent aangepast, stickers belanden op het bord, en keuzes in sessie drie hebben gevolgen in sessie tien. Na afloop heb je een uniek bespeeld exemplaar, maar de campagne is eenmalig. Het spel kun je daarna wel blijven spelen! Het verandert op dat moment alleen niet meer.
Clank! Legacy 2: Darkest Magic (2024) is volledig standalone: je hoeft Legacy 1 niet gespeeld te hebben. De campagne telt 12 sessies, elk personage heeft een eigen verhaallijn en dagboek, en sommige sessies zijn volledig coöperatief in plaats van competitief. Na de campagne blijft een herbruikbaar spel over voor losse partijen, wat de investering meer teruggeeft dan Legacy 1. Op BGG staat het op circa 8.7, de hoogste beoordeling in de hele reeks.
Wat beide versies uitsluiten: spelers die de groep regelmatig zien wisselen, solo-spelers, en mensen die het spel later aan een andere groep willen meegeven. Wie een sessie mist, loopt het verhaal mis en zit met verouderde componenten.
Welk Clank bordspel past bij jou?
Je speelt voor het eerst een deckbuilder, of je wil een cadeau voor iemand die Clank nog niet kent: Kies het origineel (2016). Goedkoopst, kortste uitleg, betrouwbare kern.
Je wil maximale herspeelbaarheid en elke partij een andere kerker: Catacombs (2022) is de sterkste keuze. Vergelijkbare complexiteit als het origineel, maar het doolhof bouwt zichzelf opnieuw op bij elke partij. Als je ooit maar één Clank!-versie aanschaft, is dit de meest toekomstvaste.
Je houdt van sci-fi en wil net iets meer tactische diepgang: In! Space! (2017) levert een verbeterde balans ten opzichte van het origineel, met facties en vergrendelde kluizen die je dwingen om doordachter te plannen.
Je hebt een vaste spelersgroep die een meerdere-avonden-campagne wil: Kies Legacy 2: Darkest Magic (2024). Volledig standalone, hoogst beoordeeld in de reeks, en het bord blijft bruikbaar na de campagne.
Je wil solo spelen: Legacy-versies vallen af. Het origineel, In! Space! en Catacombs ondersteunen alle drie solo via de Dire Wolf Game Room-app. Catacombs biedt daarboven nog een eigen solo-campagne.
Er zijn meer Dune bordspellen dan de meeste mensen denken. Typ “Dune bordspel” in een zoekbalk en je ziet er minstens vijf staan, elk met een andere spelstijl, een andere prijs en een andere doelgroep. Dat is verwarrend als je simpelweg een avond wilt naspelen wat er op Arrakis gebeurt.
Het goede nieuws: voor de meeste mensen is de keuze helder zodra je weet wat je zoekt. Wil je een tactisch spel voor twee tot vier spelers dat je meerdere keren per maand pakt? Dan wijs je in één richting. Ben je juist op zoek naar een politieke onderhandeling met zes mensen en een lange avond? Heel andere richting.
Deze koopgids behandelt alle vijf standalone Dune bordspellen die je nu kunt kopen. Uitbreidingen (zoals Rise of Ix of Bloodlines) komen aan bod bij de spellen waarvoor ze bedoeld zijn. We sluiten af met een duidelijke aanbeveling per type speler.
Hoeveel Dune bordspellen zijn er eigenlijk?
Meer dan je op het eerste gezicht verwacht. Het Dune-universum heeft spellen in heel verschillende genres: van deckbuilder tot wargame tot sociaal deductiespel. Niet alles is een standalone product; sommige titels zijn uitbreidingen die je alleen speelt in combinatie met een basisspel.
In deze gids focussen we uitsluitend op standalone spellen: producten die je koopt en direct kunt spelen zonder iets anders erbij. Dat zijn er vijf in de primaire categorie, aangevuld met twee bijzondere gevallen (House Secrets en Betrayal) die in een apart genre vallen.
Dune: Imperium, het meest gespeelde Dune bordspel
Als je aan iemand in een spellenwinkel vraagt welk Dune bordspel je moet kopen, wijzen negen van de tien op Dune: Imperium. Daar zijn goede redenen voor. Dire Wolf bracht het spel in 2020 uit en ontwerper Paul Dennen combineerde twee bewezen mechanieken: deckbuilding en worker placement. Jij bouwt een deck van kaarten die bepalen waar je je agenten op het bord kunt inzetten. Elke ronde speel je kaarten uit voor acties en kaarten die je niet speelt dienen als valuta om nieuwe kaarten te kopen. Gevechten beslis je door kracht die je tijdens de ronde opbouwt, aangevuld met intrigekaarten die onverwachte wendingen kunnen geven.
Het thema bekleeft goed. De vier facties (Bene Gesserit, Fremen, Keisersnede en de Spacing Guild) weerspiegelen de politieke structuur van het boek. Je speelt niet zomaar een abstract spel met Dune-plaatjes; je voelt de spanning van het spice-conflict in de mechanismen zelf.
BGG-beoordeling: ongeveer 8,3 op basis van tienduizenden stemmen, jarenlang in de top 5 van alle bordspellen ooit. Die getallen zijn geen kinderspel.
Speelduur is 60 tot 120 minuten voor 1 tot 4 spelers. De ingebouwde solo-modus heeft een automa die breed wordt geprezen als een van de zuiverste solo-systemen in de hobby.
De combinatie van deckbuilding en worker placement is niet ingewikkeld, maar wie beide systemen voor het eerst ziet, doet er goed aan het eerste potje rustig te spelen. Na één of twee spellen loopt het vanzelf. Veteranen die al jaren Dominion of Clank spelen, zijn direct thuis.
Rise of Ix, Immortality en het recentere Bloodlines zijn beschikbaar als uitbreiding, maar je hebt ze niet nodig om te beginnen. Begin met het basisspel.
Dune: Imperium, Uprising, een complete standalone opvolger
Laat je niet misleiden door de naam: Uprising is geen uitbreiding van Dune: Imperium, maar een volledige standalone opvolger. Je hebt het origineel niet nodig om Uprising te spelen. Omgekeerd kun je de twee wél combineren door de kaartdecks te mengen, maar dat is optioneel.
Uprising speelt zich af in de tijdlijn van Dune Messiah (na het eerste boek) en brengt een nieuw bord, nieuwe leiders en drie mechanische toevoegingen die het spel duidelijk onderscheiden van zijn voorganger. Nieuw zijn de spionnen: je kunt spionpionnen inzetten naast boardspaces, waarmee je toegang krijgt tot locaties die al door een tegenstander bezet zijn. Dat vermindert de lock-out frustratie van het origineel aanzienlijk. Vervolgens de sandwormen: via Fremen-invloed verdien je Maker Hooks-tokens waarmee je sandwormen als gevechtseenheden oproept, elk drie kracht waard, en ze verdubbelen bovendien al je gevechtsbeloningen. De derde toevoeging is de Shield Wall, een bordonderdeel dat bepaalde gebieden blokkeert totdat een gevechtsactie hem vernietigt.
De zesde-spelermodus is een nichetoevoeging, maar een interessante: 3 tegen 3, waarbij Muad’Dib’s krachten het opnemen tegen het keizerlijke team, elk met asymmetrische voordelen.
Uprising is iets zwaarder (BGG-gewicht circa 3,5 tegenover 3,0 voor het origineel) en wordt niet aanbevolen als eerste stap voor absolute nieuwelingen. Maar als je groep al een paar potjes Imperium heeft gespeeld, is Uprising het logische volgende spel.
Dune: War for Arrakis, spectaculair en vol miniaturen
CMON bracht in maart 2024 een heel ander soort Dune-spel uit, ontworpen door Marco Maggi en Francesco Nepitello, de mannen achter War of the Ring. Dune: War for Arrakis is een asymmetrische wargame: twee facties met volledig verschillende doelen, eenheden en spelstijlen strijden om controle van Arrakis.
Harkonnen wil punten verzamelen via troependominantie en spice-productie. Atreides en de Fremen spelen guerrilla: verborgen troepen, sandwormen inzetten, specifieke narratieve doelstellingen halen. De gevechtsresolutie loopt via dobbelstenen met iconen, waardoor het spel een vlotter tempo heeft dan War of the Ring zelf (speelduur circa twee uur).
De productiestijl is wat je van CMON verwacht: opvallende miniaturen, waaronder sandworm-figuren, en transparante standees voor vliegende eenheden. Het bord oogt fraai en het uitpakken duurt langer dan voor elk ander spel in deze gids.
De beste speelervaring is bij 2 spelers (1 tegen 1). Met vier spelers in 2-tegen-2-teamvorm werkt het ook goed. Een solo-modus is aanwezig.
Dobbelsteenrandomness weegt zwaarder in een tweeuursspel dan in een vijf-uursspel; er zijn minder rondes om pech te herstellen. Wie dobbelsteenresultaten moeilijk kan loslaten, voelt dat hier. Fans van War of the Ring en Star Wars: Rebellion kennen dit gevoel al en weten of het bij hen past.
Het duurste spel in deze gids, en dat is zichtbaar in de doos.
Dit spel bestaat al sinds 1979, maar Gale Force Nine bracht in 2019 een heruitgave uit van het originele Avalon Hill-spel, ontworpen door de makers van Cosmic Encounter. De basisstructuur is bewaard gebleven: zes sterk asymmetrische facties (Atreides, Harkonnen, Bene Gesserit, Fremen, Spacing Guild, Keizer) strijden om controle van de spice-productie op Arrakis via onderhandeling, allianties en een verradersmechanisme.
Dat verradersmechanisme is cruciaal: elk spel trekt elke speler in het geheim een verrader van een tegenstander. Als die tegenstander een gevecht tegen jou verliest, onthul je de verrader en win je het gevecht direct. Dit creëert een laag van argwaan die door het hele spel loopt.
De onderhandeling draagt het spel. Openbare deals moeten worden nagekomen; geheime deals mag je breken. Alles is onderhandelbaar. Dat levert momenten op die je nergens anders in het bordspellenlandschap vindt, maar vraagt ook om spelers die daar actief in mee willen gaan.
Met vijf of zes spelers komt dit spel pas echt tot leven. Met vier of minder gaat een groot deel van de diplomatieke dynamiek verloren. Speelduur realistisch is drie tot vier uur met zes spelers. En de beschikbaarheid in Nederland is beperkt: de reguliere 2019-editie is grotendeels verdrongen door een crowdfunding-editie (Kwisatz Haderach Edition) die nog niet breed in de retail staat.
Dune: A Game of Conquest and Diplomacy, de lichtere instap
Gale Force Nine bracht in 2021, als tie-in met de Denis Villeneuve-film, een sterk vereenvoudigde versie van de klassieker uit. De filmstijl is duidelijk aanwezig in het ontwerp. Vier facties (tegenover zes in het origineel), een korter speelformat van 30 tot 60 minuten, geen biedmechaniek, en een vereenvoudigde bewegingsstructuur.
De kern is area control: strijden om zones op Arrakis. De diplomatieke laag uit het 2019-spel is grotendeels verdwenen. Wat overblijft is een toegankelijk spel voor 2 tot 4 spelers dat je in minder dan een uur speelt.
Voor hobbyspelers die diepte zoeken, biedt dit spel te weinig. De naam belooft meer diplomatie dan het levert. Maar voor Dune-fans die nieuw zijn in bordspellen, of voor gezinnen met kinderen van 12 jaar en ouder, is het een werkbare manier om het Dune-thema te verkennen zonder meteen een groot gewicht op tafel te gooien.
En dan zijn er nog: House Secrets en Betrayal
Twee Dune-spellen die niet in de categorieën hierboven passen.
Dune: House Secrets (Portal Games, 2021) is een coöperatief verhaalspel voor 1 tot 4 spelers. Je speelt rebels op Arrakis via een combinatie van fysieke kaarten en een app, vergelijkbaar met Portal’s eigen Detective-systeem. De campagne speelt zich eenmalig af: zodra je hem kent, verdwijnt de replay. Wie op zoek is naar een gezamenlijke verhalende ervaring en geen behoefte heeft aan competitie, vindt hier een anderssoortig Dune-avond.
Dune: Betrayal (Gale Force Nine, 2021) is een sociaal deductiespel voor 4 tot 8 spelers, vergelijkbaar met The Resistance. Ontworpen door Don Eskridge (ook de man achter The Resistance), duurt het 20 tot 40 minuten. Spelers nemen de identiteit aan van Dune-personages en proberen te achterhalen wie bij welke factie hoort. Werkt goed als opwarmertje voor een langere speelavond, maar vraagt meer regelkennis dan je van een sociaal deductiespel verwacht.
Welk Dune bordspel past bij jou? Onze aanbeveling per type speler
Speler
Aanbeveling
Nieuwkomer in bordspellen, fan van de films
Dune: A Game of Conquest and Diplomacy
Hobbyspeler, wil deckbuilding leren
Dune: Imperium
Ervaren speler die Imperium al kent
Dune: Imperium, Uprising
Fan van miniaturen en wargames
Dune: War for Arrakis
Liefhebber van politieke onderhandelingsspellen, groep van 5 tot 6
Dune (Gale Force Nine)
Zoek een coöperatief verhaalspel
Dune: House Secrets
Wil een snel sociaal deductiespel voor een grote groep
Dune: Betrayal
Voor de meeste mensen is Dune: Imperium de sterkste keuze: toegankelijk genoeg voor hobbyspelers die deckbuilding kennen, diep genoeg om tientallen keren terug op tafel te komen, en breed beschikbaar voor een prijs die past bij wat je krijgt. Weet je al dat je groep vijf of zes personen telt, of speel je meerdere avonden per maand en wil je direct meer mechanische diepte? Begin dan met Uprising.
Veelgestelde vragen over Dune bordspellen
Is Uprising beter dan Imperium? Niet beter, anders. Uprising voegt spionnen, sandwormen en de Shield Wall toe aan de mechanische basis van Imperium, en is daarmee iets complexer. Spelers die het basisspel goed kennen, waarderen Uprising vrijwel unaniem als een verfijndere versie. Wie voor het eerst een Dune-spel koopt, begint bij voorkeur met Imperium.
Kan ik Dune: Imperium en Uprising samen gebruiken? Ja. De twee spellen zijn volledig compatibel. De aanbevolen methode: meng de Imperium row zodat er altijd een mix van basisspel- en Uprising-kaarten in de rij zit. De officiële compatibiliteitsgids staat als bestand op BGG. Bloodlines (2025) werkt met beide.
Welk Dune bordspel is het beste voor twee spelers? Dune: Imperium heeft een ingebouwde automa voor solo en een 2-speler variant. Dune: War for Arrakis speelt het sterkst bij exact 2 spelers (1 tegen 1). Voor puur tweepersoonsavonden is War for Arrakis de diepere ervaring; voor een combinatie van 2-speler en grotere groepen is Imperium veelzijdiger.
Moet ik meteen uitbreidingen kopen bij Dune: Imperium? Nee. Dune: Imperium is als standalone product compleet. Rise of Ix en Immortality voegen nieuwe mechanismen en kaarten toe, maar je hebt ze niet nodig voor je eerste tientallen potjes. Begin met het basisspel, speel het uit, en beslis daarna of een uitbreiding of Uprising de volgende stap is.
Je hebt de doos opengemaakt, de vier character boards liggen voor je op tafel, en de vraag is meteen: wie pak je? De Slay the Spire characters zijn The Ironclad, The Silent, The Defect en The Watcher: vier totaal verschillende speelstijlen, vier totaal verschillende moeilijkheidsgraden. Deze tier list helpt je kiezen.
Er is geen officiële community-rangschikking voor Slay the Spire: The Board Game. Het spel is relatief nieuw (retail release juli 2024) en de meeste tier lists online gaan over het videospel of de vroege versie van Slay the Spire 2. Wat je hier leest is een praktische beoordeling op basis van reviewersconsensus, BGG-discussies en onze eigen tafelervaringen. Geen absolute waarheid, wel een eerlijk startpunt.
Over dit artikel: bordspel, niet videospel
Zoek je naar een tier list voor het videospel van Mega Crit Games? Dan ben je hier niet op de goede plek. Dit artikel gaat uitsluitend over Slay the Spire: The Board Game van Contention Games, uitgebracht in 2024 en winnaar van de BGG Golden Geek Award voor Beste Solo Bordspel. De characters heten hetzelfde, maar spelen fundamenteel anders. De Watcher mist haar berucht gebroken oneindige combos uit het videospel. De Silent heeft kaarten die blok uitdelen aan medespelers, iets wat in het videospel simpelweg niet bestaat. Hou dat in gedachten als je gewend bent aan de digitale versie.
De vier basis-characters zijn The Ironclad (rood), The Silent (groen), The Defect (blauw) en The Watcher (paars). Een Downfall-uitbreiding met vier nieuwe characters is via Kickstarter gefinancierd in maart 2026, maar is nog niet uitgeleverd. Die valt buiten deze lijst.
Hoe we rangschikken: onze aanpak
Vier criteria, toegepast op elk character:
Toegankelijkheid voor nieuwe spelers: hoe vergevingsgezind is het character in Act 1, als je het systeem nog aan het leren bent?
Coöp-synergie: hoeveel waarde brengt het character in een team van twee, drie of vier spelers?
Consistentie over runs: presteert het character ook redelijk als de kaartaanbiedingen tegenvallen?
Plafond bij hogere moeilijkheid: hoe sterk is het character als je weet wat je doet?
Geen van deze criteria staat alleen. Een character die uitstekend scoort op toegankelijkheid maar een laag plafond heeft, staat lager dan een character die op alle vier fronten degelijk presteert.
S-tier: de sterkste algehele keuze
The Ironclad
Meer spelers beginnen met de Ironclad dan met wie ook, en dat is geen toeval. Zijn startrelic, Burning Blood, geneest 1 HP aan het einde van elk gevecht. Dat klinkt bescheiden totdat je beseft wat het doet voor nieuwe spelers: het neemt de scherpste rand van elke vroege fout wegnemen. Je speelt agressiever, je leert sneller, en je overleeft situaties die een ander character de kop kosten.
Zijn startdeck (vijf Strike, vier Defend, één Bash) is het meest leesbare van de vier. Bash legt Vulnerable op een vijand, wat betekent dat teamgenoten direct meer schade kunnen doen. Coöperatief heeft dat onmiddellijk waarde, ook zonder er expliciet naartoe te moeten spelen.
Wat de Ironclad onderscheidt van een gewoon “makkelijke character” is zijn breedte. Er zijn vier volwaardige archetypes: krachtopbouw via tokens, blockstapeling die omgezet wordt in schade via Body Slam, exhaust-synergie met kaarten als Corruption en Feel No Pain, en een flexibele “pak de beste kaarten”-aanpak zonder vast thema. Dat betekent dat een slechte reeks nieuwe kaarten zelden fataal is. Er is bijna altijd een richting die werkt.
Voor ervaren spelers is het plafond eerlijk gezegd niet het hoogste van de vier. Maar tot aan een gevorderd moeilijkheidsniveau biedt de Ironclad de meest consistente en bevredigende ervaring van het stel: toegankelijk, consistent, coöp-vriendelijk, en met genoeg bouwpaden om sessie na sessie iets nieuws te proberen. Het aangewezen eerste character.
A-tier: hoog plafond, met voorbehouden
The Silent
De Silent speelt op bijna elk niveua anders dan de Ironclad. Haar startdeck is groter (twaalf kaarten), haar startrelic Ring of the Snake geeft twee extra kaarten per gevecht als compensatie, en haar Act 1 is de zwaarste van de vier. Gremlin Nob straft Skills, de Silent’s startkaarten zijn grotendeels Skills, en dat voelt onrechtvaardig totdat je begrijpt hoe haar archetypes werken.
Zodra je die eerste drempel voorbij bent, opent de Silent een van de meest gevarieerde speelsets van het spel. Poison bouwt schade op, langzaam maar zeker. Shivs leveren enorme burst-schade op in één beurt als je de juiste generators bij elkaar hebt. Discard-cycling laat je het hele deck snel doorlopen. En in het vierde archetype, block en support, zit iets wat de andere characters simpelweg niet hebben: Dodge and Roll (uitgebreid) verdeelt zes blok over willekeurige combinaties van spelers. Geen enkele andere basis-character geeft zo direct defensieve waarde aan het hele team.
De reviewersconsensus is helder: de Silent is de beste coöp-character van de vier. Wie Weak toepast op een vijand, beschermt het hele team. Wie blok uitdeelt, zorgt dat aanvallers hun handen vrij houden. In een groep is dat van onschatbare waarde.
Haar zwakte is afhankelijkheid. Haar sterkste archetypes vereisen specifieke kaarten en relics. Als die niet verschijnen, presteert ze onder haar potentieel. Dat maakt haar iets minder consistent dan de Ironclad, maar haar plafond bij goede runs ligt aanzienlijk hoger. Aangeraden als tweede character na de Ironclad, of meteen als je met 2 of meer speelt.
B-tier: belonend, maar vraagt geduld
The Defect
The Defect is de meest cognitief veeleisende character van de vier. Haar systeem draait om orbs: magische energievormen in een wachtrij van maximaal drie. Lightning doet passief schade aan het einde van elke beurt. Frost genereert passief blok. Dark doet niets totdat je hem afvuurt (evoke), waarna hij explodeert in schade die schaalt met je actieve Powers. Wanneer de wachtrij vol is en je een nieuwe orb inzet, kies je welke afgevuurd wordt op je tegenstanders. In de videogame is dat automatisch de oudste.
Dat klinkt overzichtelijk, totdat je midden in een gevecht met drie vijanden staat, twee Powers actief hebt, en moet beslissen of je de Dark orb nu afvuurt of nog een beurt wacht om hem verder te laten opladen. De planning legt beslag op de beurt, en in coöp merken tafelgenoten dat soms.
Haar troef is dat ze bijna altijd ergens uitkomt. Haar generieke kaartpool is de breedste van de vier. “Je kunt uiteindelijk altijd wel een werkende build bij elkaar sprokkelen,” constateert The Kind GM in zijn Defect-analyse. Cracked Core geeft haar bovendien al passieve Lightning-schade vanaf de eerste beurt, nog voordat ze een aanvalskaart heeft getrokken.
Voor spelers die houden van puzzels en spelen met lange termijn visie, is de Defect waarschijnlijk hun favoriete character. Voor wie snel wil leren of in groep geen vertraging wil veroorzaken, is ze beter als derde of vierde keuze: robuust en altijd haalbaar, maar met de hoogste instapdrempel na de Watcher.
C-tier: het hoogste plafond, de steilste helling
The Watcher
Op papier is de Watcher de gevaarlijkste character in het spel. Deze blinde monnik werkt met stances: Neutral, Calm en Wrath. In Neutral gebeurt er weinig, in Calm ook. Maar als je Calm verlaat naar Neutral of Wrath, krijg je 2 energie. In Wrath doet ze +1 schade. Wie een goed geconstrueerd deck met haar neerzet, ruimt vijanden op voordat ze weten wat er precies gebeurd is.
De keerzijde staat er direct naast: in Wrath neemt ze aan het einde van de beurt 1 schade. Met 10 HP is 10% van je leven verliezen allerminst wenselijk. Act 1 is daardoor voor nieuwe Watcher-spelers ronduit zwaar. Een hand zonder Calm-uitstapper in Wrath-stance terwijl een elite-vijand aanvalt, is een ronduit lastig parket. Maar wees getroost: dat is geen ongeluk; dat is het ontwerp van Slay the Spire.
De berucht gebroken oneindige schade-loops uit het videospel zijn er bewust uitgehaald. Wat overblijft is een character dat veel vraagt en niets vergeeft als je je timing mist.
In coöp is ze op haar sterkst als een teamgenoot (bij voorkeur de Silent) de verdediging overneemt, zodat de Watcher zich volledig kan richten op stance-beheer en schade. De Ironclad’s Bash geeft Vulnerable: als de Watcher dan in Wrath toeslaat, combineren die twee effecten tot de hoogste burst-schade in het basisspel. Aanbevolen als derde of vierde character, zodra je het spel goed kent.
Welke Slay the Spire character kies jij?
Drie vragen om je op weg te helpen.
Is het je eerste of tweede run? Begin met de Ironclad. Zijn Burning Blood relic en makkelijkere kaartstructuur geven je de ruimte om het spel zelf te leren zonder dat één slechte beslissing de run weggooit.
Speel je met anderen aan tafel? De Silent is het meest coöperatief ingesteld van de vier. Blok uitdelen aan teamgenoten, Weak toepassen op vijanden, groot handformaat voor flexibele planning: ze maakt het hele team sterker, niet alleen zichzelf.
Wil je de diepste mechaniek van het spel verkennen? De Defect (voor geduld en puzzelplezier) of de Watcher (voor het hoogste schadevermogen en de scherpste timing). Beide belonen ervaring die je bij de andere characters hebt opgebouwd.
Slay the Spire: The Board Game is bij Kapitein Spel verkrijgbaar. Alle vier de characters zitten in de basisbox.
Veelgestelde vragen
Zijn de Slay the Spire characters hetzelfde als in het videospel? Ze heten hetzelfde en delen hun kern-identiteit, maar de bordspelversies spelen anders. De Watcher mist haar oneindige loops. De Silent heeft kaarten die blok aan medespelers geven. Numerieke waarden (HP, kaarteffecten) wijken af van de digitale versie. Wie het videospel kent, herkent de archetypes, en kan gemakkelijk instappen.
Hoeveel spelers heeft het bordspel nodig? Het spel werkt voor 1 tot 4 spelers. Volgens de BGG-community speelt het het beste met 2 spelers. Solo is volledig ondersteund en de Golden Geek Award voor Beste Solo Bordspel 2024 bevestigt dat dat goed werkt.
Wat is de Downfall-uitbreiding? Downfall voegt vier nieuwe villain-characters toe. De Kickstarter liep in maart 2026 en was in tien minuten volgeschreven. De uitbreiding is nog niet retail beschikbaar; verwachte levering voor backers is april 2027. Houd de productpagina op kapiteinspel.nl in de gaten voor updates.
Codenames is een toegankelijk woordspel voor groepen vanaf vier spelers. Je legt het in een paar minuten uit. Eén speler per team geeft een hint van een woord en een getal, de rest raadt welke kaarten erbij horen. Het is snel, goedkoop en elke ronde anders. Houd je van taal en wisselende groepen, dan koop je het zonder spijt.
Eén woord, en de hele tafel kijkt jouw kant op
Er zijn spellen die je in twee minuten uitlegt en die je daarna jaren blijft pakken. Codenames is daar een mooi voorbeeld van. Je legt een raster van woordkaarten op tafel, je verdeelt de groep in twee teams, en dan begint het. Eén speler per team weet welke woorden van het eigen team zijn. Die persoon mag maar één hint geven, plus een getal. De rest van het team moet raden. Klinkt eenvoudig, en dat is het ook. Toch zit er onder die eenvoud een spanning die zelden gaat vervelen.
In deze review kijken we eerlijk naar het spel. Wat maakt het zo goed, waar loopt het vast, en voor welke groep is het echt de moeite? We vergelijken het ook kort met familieleden zoals Codenames: Duet en Decrypto (NL), zodat je weet welke versie bij jouw avonden past.
Hoe het werkt, in het kort
Op tafel ligt een raster van vijfentwintig woordkaarten. Elk team heeft een hintgever. Die twee zien een geheime kaart met kleuren: welke woorden bij het rode team horen, welke bij het blauwe, welke neutraal zijn, en welk woord de zwarte kaart is die je nooit mag aanwijzen.
De hintgever geeft één woord en één getal. Zeg je “fruit, 2”, dan zoekt je team twee woorden die met fruit te maken hebben. Raden ze goed, dan mogen ze door. Raden ze fout, dan is de beurt voorbij, of erger: ze wijzen per ongeluk een woord van het andere team aan. Het team dat als eerste al zijn woorden vindt, wint. Wie de zwarte kaart aanwijst, verliest meteen. Meer regels zijn er niet echt nodig om te starten. Wil je alle details, dan staan die los in onze uitleg van de spelregels.
Waarom het zo goed werkt
De kracht zit in dat ene woord. Je hebt zin om de perfecte hint te vinden die drie kaarten tegelijk raakt, maar je voelt ook het risico. Te ambitieus, en je team loopt in de val. Te voorzichtig, en het andere team haalt je in. Die spanning tussen durven en veilig spelen maakt elke beurt klein en groot tegelijk.
Wat ook fijn is: iedereen doet mee. Aan de radende kant ontstaan de mooiste gesprekken. “Nee, hij bedoelt vast die kaart, kijk eens.” “Of toch die andere?” Je denkt samen hardop, en juist daar zit de lol. Een goede hint die landt voelt als een klein feestje voor de hele groep.
Het spel is ook eindeloos te herhalen. Door de stapel kaarten en de losse woorden krijg je elke ronde een nieuw raster. Dezelfde woorden vragen om totaal andere hints, afhankelijk van wat er nog op tafel ligt. Daardoor blijft het vers, zelfs na tientallen potjes. En de drempel is laag genoeg om het op een verjaardag zomaar uit te leggen aan mensen die nooit een bordspel spelen.
De eerlijke minpunten
Geen enkel spel past bij iedereen, en Codenames is daar geen uitzondering.
Het grootste punt is de rol van de hintgever. Voor de een is dat de leukste plek aan tafel. Voor de ander voelt het juist als druk. Je moet onder de ogen van je team een verband bedenken, snel, terwijl iedereen wacht. Mensen die niet graag in de spotlight staan, geven die rol soms liever door. Goed om te weten als je groep verlegen types kent: laat het rouleren, dan blijft het voor iedereen leuk.
Daarnaast leunt het spel sterk op taal. Je speelt met woorden, woordgrappen en dubbele betekenissen. Voor mensen met een grote woordenschat is dat een feest. Maar in een gemengde groep, bijvoorbeeld met spelers die het Nederlands nog leren, kan het oneerlijk voelen. De ene speler ziet meteen drie verbanden, de ander mist de woordgrap. Houd daar rekening mee bij het indelen van de teams.
En dan de groepsgrootte. Het basisspel werkt het best vanaf vier spelers, en eigenlijk komt het pas echt tot leven vanaf zes of acht. Met twee personen valt de halve charme weg, want dan mis je dat gezamenlijke gepuzzel aan de radende kant. Wil je vooral met z’n tweeën spelen, dan is het basisspel niet de juiste keuze. Daarvoor bestaat een betere versie, en die bespreken we hieronder.
De familie rondom het spel
Een fijne eigenschap van deze reeks: er is voor bijna elke situatie een passende variant.
Codenames: Pictures vervangt de woorden door vreemde plaatjes. Dat haalt de taaldruk eruit en maakt het toegankelijker voor jongere spelers of gemengde gezelschappen. De beelden zijn expres een beetje raar, waardoor er genoeg ruimte is voor verrassende hints. Wil je af van het nadeel dat het spel zwaar op taal leunt, dan is dit een prettige stap.
Codenames: Duet is gemaakt voor twee personen, al kun je het ook coöperatief met meer spelen. Hier werk je samen tegen het spel in plaats van tegen elkaar. Beide spelers zijn hintgever én rader, en samen probeer je binnen een aantal beurten alle goede woorden te vinden. Precies de versie die het tweespeler-gat van het basisspel opvult. Voor stellen of voor een rustige avond met z’n tweeën is dit de beste keuze.
Decrypto (NL) zit in dezelfde hoek, maar pakt het anders aan. Hier draait het om codes en om het onderscheppen van de hints van de tegenstander. Het is wat puzzelachtiger en vraagt iets meer denkwerk per beurt. Twijfel je tussen die twee, dan helpt onze vergelijking tussen Codenames en Decrypto je verder. Kort gezegd: kies Codenames voor losse, snelle gezelligheid en Decrypto (NL) als je groep van een stevigere denkpuzzel houdt.
Voor wie en wanneer
Dit spel komt het best tot zijn recht in een grotere groep die zin heeft in iets vlots. Denk aan een verjaardag, een avond met vrienden, of een familiedag waar jong en oud meedoen. Het werkt ook fijn als opwarmer voor een langere spelavond, omdat je snel een rondje speelt en daarna makkelijk doorgaat.
Heb je vooral kleine gezelschappen, of speel je vaak met z’n tweeën, kijk dan eerst naar Codenames: Duet. Spelen er regelmatig kinderen mee of mensen die niet zo van woordspel houden, dan is Codenames: Pictures de prettigere instap. En houd je van diep nadenken en tactisch gepuzzel, dan past Decrypto (NL) misschien beter bij je groep.
Qua leeftijd: vanaf een jaar of tien kunnen kinderen goed meedoen, zeker als ze in een team met volwassenen zitten. De jongste spelers raden vaak verrassend scherp mee.
Het oordeel
Codenames verdient zijn plek als klassieker. Het is makkelijk uit te leggen, snel op gang, en het brengt een groep echt samen rond de tafel. De spanning van die ene hint blijft verslavend, en geen enkel potje is hetzelfde. Voor wie van woorden houdt en graag in een grotere groep speelt, is dit een van de fijnste keuzes die je kunt maken.
De zwakke punten zijn eerlijk en duidelijk. De hintgever-rol is niet voor iedereen, het spel leunt sterk op taal, en met z’n tweeën verlies je te veel. Maar dat zijn geen breekpunten, het zijn vooral aanwijzingen voor de juiste versie. Weet je dat je groep groter is en van taal houdt, dan koop je hier met een gerust hart.
Onze conclusie: warm aanbevolen voor gezellige groepsavonden, met de kanttekening dat je voor twee spelers beter naar Codenames: Duet grijpt. Past dat profiel bij jou, dan haal je hier jarenlang plezier uit.
Veelgestelde vragen
Met hoeveel spelers speel je Codenames het best?
Het basisspel werkt vanaf vier spelers, maar het komt pas echt tot leven vanaf zes of acht. Extra spelers verdeel je gewoon over de twee teams, dus het schaalt soepel mee met een grote groep.
Werkt Codenames ook met z’n tweeën?
Niet echt. Met twee personen valt het gezamenlijke gepuzzel aan de radende kant weg. Speel je vaak met z’n tweeën, kies dan Codenames: Duet, waarin je samen tegen het spel speelt in plaats van tegen elkaar.
Vanaf welke leeftijd kunnen kinderen meedoen?
Vanaf een jaar of tien doen kinderen goed mee, zeker als ze in een team met volwassenen zitten. De jongste spelers raden vaak verrassend scherp mee.
Wat is het verschil met Codenames: Pictures?
Bij Codenames: Pictures raad je geen woorden maar vreemde plaatjes. Dat haalt de taaldruk eruit en maakt het toegankelijker voor jongere spelers of gemengde gezelschappen.
In Codenames spelen twee teams tegen elkaar. Op tafel ligt een raster van vijfentwintig woordkaarten en elk team heeft een paar eigen woorden. Eén hintgever per team geeft telkens één woord plus een getal, de rest raadt. Het team dat als eerste al zijn eigen woorden aanwijst, wint het potje. Hieronder lees je precies hoe je het opzet en speelt.
Wat zit er in de doos
Je hebt een set woordkaarten, een rek of stapel om ze in een vierkant van vijf bij vijf neer te leggen, en een aantal gekleurde kaarten waarmee je de woorden van de teams aanwijst. Verder zit er een geheime sleutelkaart in: een klein kaartje dat laat zien welke woorden bij welk team horen. Alleen de hintgevers mogen die zien. Meer heb je niet nodig om te beginnen.
De opzet
Verdeel iedereen in twee teams, rood en blauw. Probeer de teams ongeveer even groot te maken. Elk team kiest één hintgever. Die twee gaan naast elkaar zitten, want zij delen straks dezelfde sleutelkaart.
Leg vijfentwintig woordkaarten in een vierkant van vijf bij vijf op tafel. Zet de sleutelkaart rechtop tussen de twee hintgevers, zo dat alleen zij hem zien. Op die kaart staat een raster met kleuren. Rode vakjes zijn de woorden van het rode team, blauwe die van het blauwe team. De lichte vakjes zijn neutrale omstanders. En er is één zwart vakje: dat is de moordenaar, het woord dat je absoluut nooit mag laten aanwijzen.
Het team dat aan de beurt is om te beginnen heeft één woord meer dan de ander. Dat team start dus met een kleine achterstand om in te halen.
Hoe een beurt verloopt
Een beurt begint altijd bij de hintgever. Die kijkt naar het raster en bedenkt een hint die meerdere eigen woorden tegelijk dekt. Een hint bestaat uit precies één woord plus een getal. Het woord is een aanwijzing, het getal zegt hoeveel kaarten ermee te maken hebben.
Een voorbeeld. Liggen “appel”, “banaan” en “kers” op tafel en zijn dat alle drie jouw woorden, dan zeg je “fruit, 3”. Je team gaat dan op zoek naar drie kaarten die bij “fruit” passen. Ze wijzen er één tegelijk aan en zeggen hardop waarom.
Wijst je team een goed woord aan, dan leg je daar een gekleurde kaart van jouw team op en mogen ze doorgaan. Per beurt mogen ze één meer raden dan het getal in de hint, voor het geval er nog een woord van een eerdere ronde open ligt. Wijzen ze een neutraal woord aan, dan stopt de beurt en is het andere team aan zet. Wijzen ze per ongeluk een woord van de tegenstander aan, dan helpen ze die juist vooruit. En wijzen ze de zwarte moordenaarskaart aan, dan verliest hun team meteen het hele spel.
Belangrijk: de hintgever mag tijdens het raden niets zeggen en geen gezichten trekken. Alleen het ene hintwoord en het getal, verder niets. Daarna is het aan het team.
Hoe je wint
Het team dat als eerste al zijn eigen woorden heeft aangewezen, wint het spel. Meestal heeft het ene team er negen en het andere acht, omdat het startteam er eentje meer heeft. Je kunt ook winnen doordat de tegenstander de zwarte moordenaarskaart aanwijst, want dan verliezen zij direct. Een potje duurt zo een kwartier, en je speelt er gemakkelijk een paar achter elkaar.
Tips voor je eerste potje
Begin als hintgever rustig. Een hint die maar twee woorden dekt en die zeker landt, is vaak beter dan een gewaagde hint voor vier woorden die je team de verkeerde kant op stuurt. Aan de radende kant geldt: denk hardop en luister naar elkaar. De mooiste momenten ontstaan als iemand ineens ziet wat de hintgever bedoelde.
Spreek vooraf even af hoe veilig of gewaagd je wilt spelen. De ene groep gaat voor zekere punten, de andere durft een hint voor vier woorden aan. Beide kunnen, als iedereen aan tafel hetzelfde verwacht. Zo voorkom je dat een rader te ver doorgaat op een hint die maar voor de helft bedoeld was.
Houd ook de zwarte kaart in je achterhoofd. Twijfel je tussen twee woorden en zou een van de twee de moordenaar kunnen zijn, stop dan liever. Een beurt overslaan is niet erg, een verloren spel wel.
Varianten om verder te spelen
Speel je vaak met z’n tweeën, dan is het basisspel niet ideaal, want dan valt het gezamenlijke raden weg. Kies in dat geval Codenames: Duet, waarin je samen tegen het spel speelt in plaats van tegen elkaar.
Spelen er jonge kinderen mee of mensen die niet zo van woorden houden, dan is Codenames: Pictures een prettige instap. Daar raad je geen woorden maar vreemde plaatjes, wat de taaldruk eruit haalt. Wil je daarna iets met meer denkwerk, dan kun je doorgroeien naar Decrypto (NL), een ander woordspel waarbij je codes kraakt. Maar voor je eerste kennismaking met dit soort spellen is Codenames precies goed: in vijf minuten uitgelegd en meteen leuk.
Veelgestelde vragen
Hoeveel spelers heb je nodig voor Codenames?
Je speelt in twee teams, dus je begint vanaf vier spelers. Vanaf zes of acht komt het pas echt tot leven. Extra spelers verdeel je gewoon over de twee teams, dus een grote groep is geen probleem.
Wat gebeurt er als je de zwarte kaart aanwijst?
Dan verlies je meteen het hele spel. De zwarte kaart is de moordenaar. Twijfel je tussen twee woorden en kan een van de twee de moordenaar zijn, sla dan liever je beurt over.
Hoe lang duurt een potje Codenames?
Een potje duurt ongeveer een kwartier. Het is snel uitgelegd en snel gespeeld, dus je doet er makkelijk een paar achter elkaar op een avond.
Kun je Codenames met z’n tweeën spelen?
Het basisspel werkt niet goed met twee personen, want dan valt het samen raden weg. Speel je vaak met z’n tweeën, kies dan Codenames: Duet, waarin je samen tegen het spel speelt.